در کتاب احتجاج از امام کاظم (علیه السلام) در مورد این حدیث چنین آمده است: خداوند نزول نمی‌کند و احتیاجی به نزول به آسمان دنیا ندارد [۲] … حدیث امام کاظم (علیه السلام) طولانی است و امام علیه السلام در آنجا با دلائل عقلی، تحریف آنها را باطل می‌کند.

 ابن عربی همچنین حدیثی دیگر که مجسمه اهل سنت آن را نقل می کنند، تایید می کند. این حدیث می گوید خداوند هروله می کند. ابن عربی می گوید: مراد اثبات این صفت برای خداوند به نحوی است که در خور جلال او باشد! … هروله معقول است، اما صورت و شکل آن نسبت به خداوند مجهول است و همچنین تمام چیزهایی که خداوند خودش را به آنها توصیف می‌کند.[۳]

 ابن عربی همچنین در باره دیدار خداوند در روز قیامت داستان سرایی می کند و یادآور می‌شود که خداوند در روز قیامت بر جمیع مخلوقات متجلی می‌شود. خداوند می‌گوید: أنا ربکم، من پروردگار شما هستم. خلایق می‌گویند: از تو به خدا پناه می‌بریم، ما منتظریم تا خدایمان بیاید.

 خداوند جلّ و علا به ایشان می‌گوید: آیا بین شما و خدایتان علامتی هست تا او را بشناسید؟ گفتند: بله. خداوند به صورتی متحول می‌شود تا بدان نشانه او را بشناسند(!). سپس مخلوقات می‌گویند: أنت ربنا، تو پروردگار مایی….[۴]

 اکنون باید با شگفتی از ستایش برخی از ابن عربی یاد کرد که گفته اند: در اسلام احدی نتوانسته یک سطر مانند ابن عربی بیاورد!


[۱] . توحید صدوق ص ۱۷۶ بحار الأنوار ج‏۳ ؛ ص۳۱۴

[۲] . احتجاج ج ۲ ص ۳۲۷ – بحار ج ۳ ص ۳۱۱ – توحید ص ۱۸۳ ج ۱۸ – کافی ج ۱ ص ۱۲۵

[۳] . فتوحات مکیه ج۵ ص ۲۳۷، تحقیق ابراهیم مدکور و عثمان یحیی

[۴] . فتوحات مکیه ج ۴ص ۴۶۲ تحقیق ابراهیم مدکور و عثمان یحیی